Cites Belgesi Nedir?
CITES (Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) hükümetler arasında yapılan uluslararası bir anlaşmadır. Amacı, yabani hayvan ve bitki türlerinin uluslararası ticareti nedeniyle, nesillerinin tüknmesi tehlikesine karşı önlem almaktır.
İçindekiler Listesi
Cites Sözleşme Metni | Cites Belgesi Nedir?
CITES, 1963 yılında IUCN (Dünya Koruma Birliği) üyelerinin bir toplantısında kabul edilen bir kararın sonucu olarak hazırlanmıştır. Sözleşme metni son olarak 3 Mart 1973 tarihinde Washington, D.C., Amerika Birleşik Devletleri’nde 80 ülkenin temsilcilerinin katıldığı bir toplantıda kabul edilmiş ve 1 Temmuz 1975 tarihinde CITES yürürlüğe girmiştir. Sözleşme’nin orijinali Depoziter Hükümetlere’e İngilizce, Fransızca ve İspanyolca dillerinde tevdi edilmiş olup, her bir versiyon eşit derecede geçerlidir. Sözleşme ayrıca Çince ve Rusça olarak da mevcuttur.
CITES’e Duyulan İhtiyaç
Kaplan ve filler gibi birçok önemli türün tehlike altında olduğuna dair yaygın bilgiler, böyle bir sözleşmeye duyulan ihtiyacı açık hale getirebilir. Ancak CITES için fikirlerin ilk oluştuğu 1960’larda, koruma amaçlı yaban hayatı ticaretinin düzenlenmesine ilişkin uluslararası tartışma nispeten yeni bir şeydi. Geriye dönüp baktığımızda, CITES’e duyulan ihtiyaç açıktır. Uluslararası yaban hayatı ticaretinin her yıl milyarlarca dolar değerinde olduğu ve yüz milyonlarca bitki ve hayvan örneğini içerdiği tahmin edilmektedir. Ticaret, canlı hayvan ve bitkilerden, bunlardan elde edilen gıda ürünleri, egzotik deri eşyalar, ahşap müzik aletleri, kereste, turistik eşyalar ve ilaçlar da dahil olmak üzere çok çeşitli yaban hayatı ürünlerine kadar uzanmaktadır. Bazı hayvan ve bitki türlerinin sömürü düzeyleri yüksektir ve bunların ticareti, habitat kaybı gibi diğer faktörlerle birlikte, popülasyonlarını büyük ölçüde tüketebilir ve hatta bazı türleri yok olma noktasına getirebilir. Ticareti yapılan birçok yaban hayatı türü tehlike altında değildir, ancak ticaretin sürdürülebilirliğini sağlamak için bir anlaşmanın varlığı, bu kaynakların gelecek için korunması açısından önemlidir.
Yabani hayvan ve bitki ticareti ülkeler arasındaki sınırları aştığından, bunu düzenleme çabası, belirli türleri aşırı sömürüye karşı korumak için uluslararası işbirliğini gerektirir. CITES böyle bir işbirliği ruhu içinde tasarlanmıştır. Bugün, canlı hayvan, kürk veya kurutulmuş bitki olarak ticareti yapılan 37.000’den fazla hayvan ve bitki türüne çeşitli derecelerde koruma sağlamaktadır.
Sözleşme Tarafları
CITES, Devletlerin ve bölgesel ekonomik entegrasyon örgütlerinin gönüllü olarak taraf oldukları uluslararası bir anlaşmadır. Sözleşme ile bağlı olmayı kabul eden (‘CITES’e katılan’) devletler Taraflar olarak bilinir. CITES Taraflar için yasal olarak bağlayıcı olsa da – başka bir deyişle Sözleşmeyi uygulamak zorunda olsalar da – ulusal yasaların yerini almaz. Daha ziyade, CITES’in ulusal düzeyde uygulanmasını sağlamak için kendi iç mevzuatını kabul etmek zorunda olan her bir Taraf tarafından uyulması gereken bir çerçeve sağlar.
CITES, uzun yıllardır, şu anda 184 Tarafı ile en geniş üyeliğe sahip koruma anlaşmaları arasında yer almaktadır.
Bu anlaşmaya taraf olan ülkelerden Türkiye’de faaliyet gösteren Begart Design olarak, CITES anlaşmasının getirdiği tüm sorumluluk ve bilinci en hassas şekilde taşımaktayız.